İzmir'in Tarihine Işık Tutan Keşif: Smyrna Agorası'nda 2000 Yıllık Su Sırrı Çözülüyor
Halil Uzan
Modern İzmir'in merkezinde, tarihî Smyrna Agorası ve antik tiyatro çevresinde yürütülen kapsamlı kazı çalışmalarında arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yepyeni bulgilere ulaşıldı. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Akın Ersoy başkanlığında sürdürülen kazılarda, sadece dönemin yaşam tarzını gözler önüne seren mozaikler ve freskler değil, aynı zamanda mühendislik harikası antik bir altyapı sistemi de gün yüzüne çıkarıldı.
2000 Yıldır Kesintisiz Akan Roma Su Kanalı
Kazı alanının en dikkat çekici bulgularından biri, günümüzden yaklaşık 2 milenyum önce inşa edilen devasa su şebekesine ait tonozlu galeriler oldu. Smyrna'nın altındaki bu gizli ağın en büyük sırrı ise kanal içerisinden hâlâ şırıl şırıl su akmaya devam etmesi olarak kayda geçti.
Arkeologlar tarafından şu ana kadar yaklaşık 150 metrelik güzergâhı tespit edilen antik Roma su kanalının, aradan geçen asırlara ve yaşanan sayısız depreme rağmen işlevini koruması büyük bir hayret uyandırdı. Uzmanlar, suyun kesin kaynağını belirlemek için çalışmalarını sürdürürken; kaynağın arkeolojik alanın güneyindeki Namazgâh Hamamı ve Kurşunlu Cami civarındaki eski pınarlardan beslendiği tahmin ediliyor.
Geç Antik Çağ'a Ait Yeni Mekanlar ve Mozaikler
Kazı çalışmalarında su yollarının yanı sıra Geç Antik Çağ'a (MS 5. ve 6. yüzyıllara) tarihlenen yeni odalar, mermer döşemeler ve bölgede ilk kez rastlanan duvar resimleri (freskler) keşfedildi. Ayrıca antik dönemde nazarı ve kötü enerjileri uzaklaştırdığına inanılan "Süleyman Düğümü" motifinin de mimari yapının bir parçası olduğu belirlendi.