Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan neden idam edildi?

Türkiye'de sol hareketin en önemli kişileri arasında bulunan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan, idam edilmelerinin 50. senesinde anılıyor.

Gündem 06.05.2022, 20:45 İrem Durak
Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan neden idam edildi?

Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan neden idam edildi?

Türkiye'de sol hareketin en önemli kişileri arasında bulunan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan, idam edilmelerinin 50. senesinde anılıyor.

Gezmiş, İnan ve Aslan'ın idam cezalarının 6 Mayıs 1972'de infaz edilmesi, Türkiye'nin idam tarihinde de önemli bir yerde bulunuyor.

27 Mayıs 1960 tarihinde askerin darbe ile yönetime el koymasından bir sene sonra eski Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan da idam cezasına çarptırıldı.

Bu idamların sonrasında sağ kanattan "intikam" çağrıları yapıldı.

Türkiye'de sağ ile sol gruplar arasında oluşan çatışmaların yoğunlaşmaya başladığı 1970 senesinde Deniz Gezmiş, Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile beraber Ankara'da Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nu (THKO) kurdu.

Ocak 1971'de THKO adına Ankara'da bir banka soygunu gerçekleştirildi. Bunun ardından halihazırda hakkında yakalanma kararı olan Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan "vur emri" ile aranmaya başlandı ve ödül konuldu.

Gezmiş ve Aslan, 12 Mart 1971'deki muhtıradan 4 gün sonra Sivas'ın Gemerek ilçesinde yakalanırken, bundan bir hafta sonra da İnan, Kayseri'de yakalandı.

Gezmiş, Aslan ve İnan; Ankara 1 No.'lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından yargılandı.

Yapılan yargılama sonucunda, eski haliyle Türkiye Cumhuriyeti "teşkilatı esasiye kanununun tamamını veya bir kısmını" ortadan kaldırma suçuna idam cezası öngören Türk Ceza Kanunu'nun 146'ncı maddesi uyarınca suçlu bulundular ve idam cezasına çarptırıldılar.

Daha sonra idam kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından da onaylandı.

Dönemin sağcı milletvekillerinden Mustafa Kubilay İmer, oturumda yaptığı konuşmada, "Bu üç komünist soysuzun idamları hakkındaki karara gelinceye kadar, daha önce çıkan ve sayısı hayli kabarık idam infazlarına ses çıkarmayan CHP ve onun genel başkanı, kamuoyu tarafından çok iyi bilenen sebeplerden adeta af havarisi kesilmiştir" dedi.

TBMM'de "3-3" bağırışları arasında Gezmiş, Aslan ve İnan'ın idamına onay verildi.

Türkiye'nin idam cezası tarihinde neler var?

İlerleyen yıllarda ise o dönem idama onay veren siyasetçiler duydukları pişmanlıkları dile getirdiler.

Adalet Partisi kökenli siyasetçilerden Nahit Menteşe, "Asker mutlaka idamlarını istiyordu. Deniz Gezmiş ve arkadaşları konusunda yanlış yaptık" dedi.

9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de yıllar sonra, "O günün şartları öyle icap ettiriyordu" diye konuştu.

O dönem 25 yaşında olan Gezmiş ve Aslan ile 23 yaşındaki İnan, 6 Mayıs 1972 tarihinde sabaha karşı idam edildi.

Gezmiş, Aslan ve İnan, idam edildikleri gün her yıl farklı etkinliklerle anılıyor.

Türkiye'de Twitter'da Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan için mesajlar paylaşılıyor. Siyasetçiler ve sivil toplum örgütleri temsilcileri de Gezmiş, İnan ve Aslan'ın idam edilmesine ilişkin açıklamalar yapıyor.

Yorumlar (0)
21
açık
Namaz Vakti 12 Ağustos 2022
İmsak 04:14
Güneş 05:50
Öğle 12:59
İkindi 16:48
Akşam 19:57
Yatsı 21:27